Translated from Norwegian by Adam Donaldson Powell, original Norwegian text by Emilie Gjengedal Vatnøy
🇳🇴🇺🇸🇫🇷🇮🇹🇧🇷🇪🇸
_______________________
Adam (72): – Det er aldri for sent å få det bedre 🇳🇴
Adam Donaldson Powell er kunstner, forfatter og en av Norges mest synlige hiv-aktivister. Han har kjempet for homofiles rettigheter og for mennesker som har blitt skjøvet ut av samfunnet. Men den viktigste kampen tok han først sent i livet.
– Jeg brukte mange år på å kjempe for alle andre. Det tok mye lengre tid å lære å kjempe for meg selv, sier han.
I dag er den 72 år gamle Oslo-beboeren medlem i Mental Helse. Gjennom et langt liv har han opplevd vold, overgrep, sykdom, stigma og utenforskap. Likevel er det håpet, og åpenheten han ønsker å snakke om.
– Det å tie kan gjøre oss syke. Det gjelder like mye i dag som det gjorde under aidsepidemien.
Vokste opp med vold
Adams liv startet dramatisk. Han ble født i Buffalo i New York i 1954. Da han var spedbarn, tok mormoren med seg Adam og moren til Ohio mens faren var på jobb. Adam så aldri faren sin igjen.
Moren giftet seg på nytt med en mann som gjorde karriere i det amerikanske flyvåpenet. Hjemmet var preget av uro og vold.
– Jeg ble slått gjennom store deler av barndommen. Når du vokser opp på den måten, lærer du å være på vakt hele tiden.
Han beskriver seg selv som et barn som ble voksen for tidlig.
– Når de voksne rundt deg ikke beskytter deg, begynner du å ta ansvar lenge før du burde. Jeg lærte tidlig å klare meg selv.
Som 16-åring flyttet han hjemmefra og startet på universitetet.
– Jeg var samfunnskritiker, aktivist mot Vietnamkrigen, skeiv og opptatt av kunst, språk og litteratur. Jeg passet aldri helt inn.
Adam fant tidlig en drivkraft i å kjempe mot urettferdighet.
– Når du har opplevd maktesløshet selv, blir du opptatt av at andre ikke skal oppleve det samme.
Hele Norges «posterboy»
Da Adam flyttet til Norge i 1987, visste han ikke at han snart skulle bli en av landets mest kjente hivaktivister.
– På den tiden var hiv omgitt av frykt, uvitenhet og sterke fordommer. Mange skjulte diagnosen sin av frykt for å miste jobb, venner eller familie.
Selv valgte Adam en annen vei.
Et avgjørende øyeblikk kom da han deltok i et TV-innslag sammen med andre hivpositive. Ansiktene var maskert og stemmene forvrengt. Ingen ville bli gjenkjent.
Midt under sendingen bestemte han seg.
– Jeg tenkte: «Vet dere hva? Dette gidder jeg ikke. Jeg står for den jeg er.»
Han ba om å få fjerne maskeringen og sto fram med fullt navn og ansikt på nasjonal TV. Det skulle forandre livet hans.
– Etter det kjente folk meg igjen overalt. På gata. På jobb. I media. Jeg ble en «posterboy» for hivsaken i Norge.
I årene som fulgte representerte han Norge på internasjonale aidskonferanser, deltok på den første store UNAIDS-konferansen i FN-regi i New York og samarbeidet med helsemyndigheter og politikere i arbeidet mot stigma og diskriminering.
Stigma, også i det skeive miljøet
Men oppmerksomheten hadde også en høy pris.
– Jeg opplevde diskriminering både i arbeidslivet og i sosiale miljøer. Også i det skeive. Folk kunne hviske: «Hold deg unna ham, han har hiv».
Han rister på hodet.
– Noe av det vondeste var at det også fantes stigma blant mennesker som selv visste hvordan det var å bli stigmatisert.
Fordommene møtte han også i helsevesenet, der frykten for hiv fortsatt var stor. Ved en anledning lå Adam ferdig klargjort til operasjon da kirurgen oppdaget at han var hivpositiv.
– Diagnosen sto i journalen, men det var tydelig at kirurgen ikke hadde lest den. Han ble rasende og mente jeg hadde satt hele operasjonsteamet i fare. Han ba meg komme meg ut.
Adam klaget saken inn, men opplevde aldri at noen tok ansvar. I samme periode ble han forsøkt sparket fra jobben og kastet ut av boligblokken han bodde i.
– Det sier litt om hvor mye frykt og uvitenhet som fantes rundt hiv.
– Jeg tilgir alltid
Selv om barndommen var over, var ikke mønstrene det. Som voksen havnet Adam flere ganger i voldelige forhold.
– Jeg opplevde både fysisk og psykisk vold, og jeg har flere ganger fryktet for mitt eget liv. Det tok veldig mange år før jeg forsto hvor alvorlig det egentlig var.
Først i senere år begynte han å se sammenhengen mellom erfaringene fra barndommen og relasjonene han senere havnet i.
– Når du vokser opp med vold, blir det normalen. Du lærer å tåle ting du aldri burde tåle. Grensene flyttes gradvis uten at du helt merker det selv.
Gjennom livet har han også opplevd hvordan psykisk smerte kan ramme mennesker på ulike måter. Noe av det vondeste han har vært gjennom, var da kjæresten, som over lang tid hadde slitt psykisk, tok sitt eget liv.
– Jeg reagerer fortsatt sterkt på holdninger som omtaler selvmord som feighet. Mennesker som har det så vondt trenger støtte og forståelse, ikke fordømmelse.
Selv etter mange år med vold, diskriminering og tap forsøker Adam å møte mennesker med forståelse.
– Mange har kommet bort til meg i ettertid og bedt om unnskyldning for ting de har sagt eller gjort. Jeg tilgir alltid.
Han stopper opp.
– Men det som betyr mest for meg, er når noen sier: «Jeg undervurderte deg.» Da tenker jeg at de faktisk har lært noe.
Kreativitet som livline
Gjennom et liv preget av både medgang og motgang har Adam alltid vendt tilbake til det samme: kunsten.
– Mange tenker at kunst er en flukt fra virkeligheten. For meg er det motsatt. Det er en måte å gå dypere inn i den på.
Gjennom skriving, musikk og billedkunst har han utforsket tanker, følelser og erfaringer som ellers er vanskelige å sette ord på. Det har blitt til flere diktsamlinger, bøker og malerier.
– Det gir meg mulighet til å være ærlig med meg selv.
Kreativiteten ble også en del av aktivismen. Under aidsepidemien var Adam opptatt av å vise menneskene bak diagnosene. I forbindelse med Verdens aidsdag arrangerte han en større kunstutstilling som samlet kunstnere, aktivister og publikum.
– På den tiden handlet mye av omtalen av hiv om frykt, sykdom og død. Jeg ønsket å vise at vi også hadde historier, erfaringer, håp og skaperglede.
Kunsten har også vært et verktøy for å forstå det han har opplevd, og for å skape dialog med andre. I dag driver Adam bloggen osoparavos.com, der han publiserer tekster på flere språk.
– Målet er å gi språkinteresserte og polyglotter tilgang til litteratur, essays, dikt, musikk og kunnskap på ulike språk.Mange av tekstene handler om utenforskap, psykisk helse og andre samfunnsutfordringer jeg vært opptatt av gjennom hele livet. Dette er min form for aktivisme i dag.
– Alt starter med tankene
Adam har gått i terapi flere ganger gjennom livet. Men også i eldre alder oppdaget han at det fortsatt fantes sider ved egen historie som han ikke fullt ut hadde forstått.
– Det er aldri for sent, sier han med et smil.
– Jeg oppdaget at mange av problemene jeg fortsatt slet med, hadde røtter helt tilbake til barndommen. Gjennom terapi så jeg sammenhengen mellom tankene, følelsene og handlingene mine.
Han mener mennesker trenger mer bevissthet rundt egne tankemønstre.
– Alt starter med tankene våre. Tankene påvirker hva vi ser, hva vi sier og hvordan vi handler. Den store kunsten er å prøve å snu tankegangen fra noe som skader oss selv og andre, til noe som er mer aksepterende.
Han tror mange av svarene vi leter etter allerede finnes i oss selv, så lenge vi tør å kjenne etter. Samtidig understreker han at selvinnsikt alene ikke alltid er nok.
– Noen ganger må man fysisk komme seg bort fra mennesker eller situasjoner som skader oss, enten det handler om voldelige relasjoner, destruktive miljøer eller gamle mønstre som holder en fast. Kanskje er det først da vi klarer å se, forståog endre oss, sier han.
– Den viktigste endringen skjer når vi blir bevisste på mønstrene våre, ikke bare handlingene våre.
«Silence = Death»
I dag lever Adam med flere helseutfordringer etter alvorlig sykdom og store operasjoner. Etter blodpropper og omfattende behandling har han måttet lære seg å leve med en kropp som ikke lenger fungerer slik den gjorde før.
– Jeg har vært nær døden flere ganger i livet. Det forandrer perspektivet ditt.
Han har troen på at mennesker kan finne styrke i seg selv, også når livet er på sitt vanskeligste.
– Vi har alle ting i livet som er vanskelige. Spørsmålet er ikke om vi kommer til å møte motgang, men hvordan vi møter den. Ikke hold fast på ting som ikke lenger er deg eller gagner deg, det gjør deg bare syk.
Han mener vi må våge å stille spørsmål, søke hjelp og snakke om det som gjør vondt.
– Vi bruker ofte mye energi på å skjule det vanskeligste i livene våre. Men det er når vi begynner å snakke om det, at ting kan endre seg.
Han trekker fram et gammelt slagord fra aidsepidemien: Silence = Death.
– Den gangen handlet det om hiv. For meg handler det i dag om alt vi ikke tør å snakke om. Taushet løser ingenting.
Han smiler.
– Et liv som ikke er vanskelig er kanskje ikke utfordrende nok? Det er aldri for sent å få det bedre. Det er kanskje det viktigste jeg har lært.
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇳🇴
Mental Helse (Norge) er en landsdekkende medlemsorganisasjon som arbeider for økt åpenhet, forebygging av psykiske helseutfordringer og bedre psykisk helse.
____________________
Adam (72): “It is never too late to feel better” 🇺🇸
Adam Donaldson Powell is an artist, author, and one of Norway’s most visible HIV activists. He has fought for the rights of gay people and for those who have been pushed to the margins of society. But the most important fight of his life was one he only took on later in life.
“I spent many years fighting for everyone else. It took much longer to learn how to fight for myself,” he says.
Today, the 72-year-old Oslo resident is a member of Mental Health Norway. Throughout a long life, he has experienced violence, abuse, illness, stigma, and exclusion. Yet what he wants to talk about is hope and openness.
“Keeping silent can make us sick. That is just as true today as it was during the AIDS epidemic.”
Grew up with violence
Adam’s life began dramatically. He was born in Buffalo, New York, in 1954. When he was an infant, his grandmother took Adam and his mother to Ohio while his father was at work. Adam never saw his father again.
His mother remarried a man who built a career in the U.S. Air Force. The home was marked by unrest and violence.
“I was beaten throughout much of my childhood. When you grow up that way, you learn to always be on guard.”
He describes himself as a child who had to become an adult too early.
“When the adults around you do not protect you, you begin taking responsibility long before you should. I learned early how to survive on my own.”
At 16, he left home and started university.
“I was a social critic, an activist against the Vietnam War, queer, and passionate about art, languages, and literature. I never quite fit in.”
Adam found a sense of purpose early on in fighting injustice.
“When you have experienced powerlessness yourself, you become determined that others should not have to experience the same thing.”
All of Norway’s “poster boy”
When Adam moved to Norway in 1987, he had no idea that he would soon become one of the country’s best-known HIV activists.
“At that time, HIV was surrounded by fear, ignorance, and strong prejudice. Many people hid their diagnosis because they were afraid of losing their jobs, friends, or family.”
Adam chose a different path.
A defining moment came when he took part in a television segment together with other people living with HIV. Their faces were masked and their voices distorted. Nobody wanted to be recognized.
During the broadcast, he made a decision.
“I thought: ‘You know what? I’m not doing this. I stand for who I am.’”
He asked for the mask to be removed and appeared on national television with his full name and face. It changed his life.
“After that, people recognized me everywhere. On the street. At work. In the media. I became a ‘poster boy’ for the HIV cause in Norway.”
In the years that followed, he represented Norway at international AIDS conferences, participated in the first major UNAIDS conference under UN auspices in New York, and worked with health authorities and politicians to fight stigma and discrimination.
Stigma, even within the queer community
But the attention also came at a high price.
“I experienced discrimination both in the workplace and in social circles. Even within the queer community. People could whisper: ‘Stay away from him, he has HIV.’”
He shakes his head.
“One of the most painful things was that stigma also existed among people who themselves knew what it was like to be stigmatized.”
He also encountered prejudice in the healthcare system, where fear of HIV was still widespread. On one occasion, Adam was prepared for surgery when the surgeon discovered that he was HIV-positive.
“The diagnosis was in my medical records, but it was obvious the surgeon had not read them. He became furious and claimed I had put the entire surgical team at risk. He told me to leave.”
Adam filed a complaint, but never felt that anyone took responsibility. During the same period, he was threatened with losing his job and was forced out of the apartment building where he lived.
“It says something about how much fear and ignorance surrounded HIV.”
“I always forgive”
Although his childhood was over, the patterns were not. As an adult, Adam found himself in several abusive relationships.
“I experienced both physical and psychological violence, and several times I feared for my own life. It took many years before I understood how serious it really was.”
Only later in life did he begin to see the connection between his childhood experiences and the relationships he entered as an adult.
“When you grow up with violence, it becomes normal. You learn to tolerate things you should never have had to tolerate. Your boundaries slowly move without you even noticing.”
Throughout his life, he has also seen how psychological pain can affect people in different ways. One of the most painful experiences he went through was when his partner, who had struggled with mental health issues for a long time, died by suicide.
“I still react strongly to attitudes that describe suicide as cowardice. People who are suffering that deeply need support and understanding, not judgment.”
Even after many years of violence, discrimination, and loss, Adam tries to meet people with compassion.
“Many people have come up to me afterward and apologized for things they said or did. I always forgive.”
He pauses.
“But what means the most to me is when someone says: ‘I underestimated you.’ Then I think they have actually learned something.”
Creativity as a lifeline
Through a life marked by both hardship and success, Adam has always returned to the same thing: art.
“Many people think art is an escape from reality. For me, it is the opposite. It is a way of going deeper into reality.”
Through writing, music, and visual art, he has explored thoughts, emotions, and experiences that are otherwise difficult to put into words. This has resulted in several collections of poetry, books, and paintings.
“It gives me the opportunity to be honest with myself.”
Creativity also became part of his activism. During the AIDS epidemic, Adam wanted to show the people behind the diagnoses. In connection with World AIDS Day, he organized a major art exhibition that brought together artists, activists, and the public.
“At that time, much of the discussion about HIV focused on fear, illness, and death. I wanted to show that we also had stories, experiences, hope, and creativity.”
Art has also been a tool for understanding what he has experienced and for creating dialogue with others. Today, Adam runs the blog osoparavos.com, where he publishes texts in several languages.
“The goal is to give language enthusiasts and polyglots access to literature, essays, poetry, music, and knowledge in different languages. Many of the texts deal with exclusion, mental health, and other social challenges that I have cared about throughout my life. This is my form of activism today.”
“Everything starts with our thoughts”
Adam has gone through therapy several times in his life. But even in older age, he discovered that there were still parts of his own story that he had not fully understood.
“It is never too late,” he says with a smile.
“I discovered that many of the problems I was still struggling with had roots all the way back to childhood. Through therapy, I saw the connection between my thoughts, emotions, and actions.”
He believes people need greater awareness of their own patterns of thinking.
“Everything starts with our thoughts. Our thoughts influence what we see, what we say, and how we act. The great art is trying to shift our thinking from something that harms ourselves and others into something more accepting.”
He believes many of the answers we search for already exist within us, as long as we dare to look inward. At the same time, he emphasizes that self-awareness alone is not always enough.
“Sometimes you have to physically remove yourself from people or situations that harm you, whether it is about abusive relationships, destructive environments, or old patterns that keep you trapped. Perhaps only then can we truly see, understand, and change ourselves,” he says.
“The most important change happens when we become aware of our patterns, not just our actions.”
“Silence = Death”
Today, Adam lives with several health challenges after serious illness and major surgeries. After blood clots and extensive treatment, he has had to learn how to live with a body that no longer functions the way it once did.
“I have been close to death several times in my life. It changes your perspective.”
He believes people can find strength within themselves, even when life is at its most difficult.
“We all have things in life that are hard. The question is not whether we will face hardship, but how we face it. Do not hold on to things that are no longer you or that do not benefit you — they only make you sick.”
He believes we must dare to ask questions, seek help, and talk about what hurts.
“We often spend a lot of energy hiding the most difficult parts of our lives. But it is when we begin talking about them that things can change.”
He refers to an old slogan from the AIDS epidemic: Silence = Death.
“Back then it was about HIV. For me, today it is about everything we do not dare to talk about. Silence solves nothing.”
He smiles.
“Maybe a life without difficulties would not be challenging enough? It is never too late to feel better. That is perhaps the most important thing I have learned.”
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇺🇸
Mental Health Norway is a nationwide membership organisation that works to promote greater openness, prevent mental health challenges, and improve mental health.
__________________
Adam (72 ans) : « Il n’est jamais trop tard pour aller mieux »🇫🇷
Adam Donaldson Powell est artiste, écrivain et l’un des militants contre le VIH les plus visibles de Norvège. Il a lutté pour les droits des personnes homosexuelles et pour celles qui ont été marginalisées par la société. Mais le combat le plus important de sa vie est celui qu’il n’a mené que tardivement.
« J’ai passé de nombreuses années à me battre pour les autres. Il m’a fallu beaucoup plus de temps pour apprendre à me battre pour moi-même », dit-il.
Aujourd’hui, cet habitant d’Oslo âgé de 72 ans est membre de l’association Mental Health Norway. Au cours d’une longue vie, il a connu la violence, les abus, la maladie, la stigmatisation et l’exclusion. Pourtant, ce dont il souhaite parler, c’est de l’espoir et de l’ouverture.
« Le silence peut nous rendre malades. C’est aussi vrai aujourd’hui que ça l’était pendant l’épidémie du sida. »
Une enfance marquée par la violence
La vie d’Adam a commencé de manière dramatique. Il est né à Buffalo, dans l’État de New York, en 1954. Alors qu’il était encore bébé, sa grand-mère a emmené Adam et sa mère dans l’Ohio pendant que son père était au travail. Adam n’a jamais revu son père.
Sa mère s’est remariée avec un homme qui a fait carrière dans l’armée de l’air américaine. Le foyer était marqué par les tensions et la violence.
« J’ai été battu pendant une grande partie de mon enfance. Quand on grandit de cette manière, on apprend à être constamment sur ses gardes. »
Il se décrit comme un enfant qui a dû devenir adulte trop tôt.
« Lorsque les adultes autour de vous ne vous protègent pas, vous commencez à prendre des responsabilités bien avant l’âge où vous devriez le faire. J’ai appris très tôt à me débrouiller seul. »
À 16 ans, il a quitté le domicile familial et commencé l’université.
« J’étais critique de la société, militant contre la guerre du Vietnam, homosexuel, et passionné par l’art, les langues et la littérature. Je n’ai jamais vraiment trouvé ma place. »
Adam a très tôt trouvé une force motrice dans la lutte contre l’injustice.
« Quand on a soi-même connu l’impuissance, on devient déterminé à faire en sorte que les autres n’aient pas à vivre la même chose. »
Le « poster boy » de toute la Norvège
Quand Adam s’est installé en Norvège en 1987, il ne savait pas qu’il allait bientôt devenir l’un des militants contre le VIH les plus connus du pays.
« À cette époque, le VIH était entouré de peur, d’ignorance et de forts préjugés. Beaucoup cachaient leur diagnostic par peur de perdre leur travail, leurs amis ou leur famille. »
Adam, lui, a choisi une autre voie.
Un moment décisif est arrivé lorsqu’il a participé à un reportage télévisé avec d’autres personnes vivant avec le VIH. Les visages étaient masqués et les voix déformées. Personne ne voulait être reconnu.
Au milieu de l’émission, il a pris une décision.
« Je me suis dit : “Vous savez quoi ? Je n’ai pas envie de faire ça. J’assume qui je suis.” »
Il a demandé que le masque soit retiré et il est apparu à la télévision nationale avec son vrai nom et son visage découvert. Cela allait changer sa vie.
« Après cela, les gens me reconnaissaient partout. Dans la rue. Au travail. Dans les médias. Je suis devenu un “poster boy” de la cause du VIH en Norvège. »
Au cours des années suivantes, il a représenté la Norvège lors de conférences internationales sur le sida, participé à la première grande conférence de l’ONUSIDA organisée sous l’égide des Nations unies à New York, et collaboré avec les autorités sanitaires et les responsables politiques dans la lutte contre la stigmatisation et la discrimination.
La stigmatisation, même dans le milieu queer
Mais cette visibilité a aussi eu un prix élevé.
« J’ai subi de la discrimination aussi bien dans le monde du travail que dans les milieux sociaux. Même dans le milieu queer. Les gens pouvaient chuchoter : “Éloigne-toi de lui, il a le VIH.” »
Il secoue la tête.
« L’une des choses les plus douloureuses, c’est qu’il existait aussi de la stigmatisation parmi des personnes qui savaient elles-mêmes ce que cela signifiait d’être stigmatisé. »
Il a également rencontré des préjugés dans le système de santé, où la peur du VIH était encore très forte. Une fois, Adam était prêt pour une opération lorsque le chirurgien a découvert qu’il était séropositif.
« Le diagnostic figurait dans mon dossier médical, mais il était évident que le chirurgien ne l’avait pas lu. Il est devenu furieux et a affirmé que j’avais mis toute l’équipe chirurgicale en danger. Il m’a demandé de partir. »
Adam a porté plainte, mais il n’a jamais eu le sentiment que quelqu’un avait assumé ses responsabilités. À la même période, il a été menacé de perdre son emploi et d’être expulsé de l’immeuble où il vivait.
« Cela montre à quel point il y avait de peur et d’ignorance autour du VIH. »
« Je pardonne toujours »
Même si son enfance était terminée, les schémas, eux, ne l’étaient pas. À l’âge adulte, Adam s’est retrouvé plusieurs fois dans des relations violentes.
« J’ai subi des violences physiques et psychologiques, et plusieurs fois j’ai craint pour ma propre vie. Il m’a fallu de très nombreuses années pour comprendre à quel point la situation était grave. »
Ce n’est que plus tard dans sa vie qu’il a commencé à voir le lien entre les expériences de son enfance et les relations dans lesquelles il s’est retrouvé par la suite.
« Quand on grandit avec la violence, elle devient la norme. On apprend à supporter des choses qu’on ne devrait jamais avoir à supporter. Les limites se déplacent progressivement sans qu’on s’en rende vraiment compte. »
Tout au long de sa vie, il a également vu comment la souffrance psychologique peut toucher les personnes de différentes manières. L’une des choses les plus douloureuses qu’il ait vécues a été lorsque son compagnon, qui souffrait depuis longtemps de problèmes psychiques, s’est suicidé.
« Je réagis encore fortement aux attitudes qui décrivent le suicide comme de la lâcheté. Les personnes qui souffrent à ce point ont besoin de soutien et de compréhension, pas de jugement. »
Même après des années de violence, de discrimination et de pertes, Adam essaie d’aborder les autres avec compréhension.
« Beaucoup de personnes sont venues me voir plus tard pour s’excuser de choses qu’elles avaient dites ou faites. Je pardonne toujours. »
Il s’arrête un instant.
« Mais ce qui compte le plus pour moi, c’est lorsque quelqu’un dit : “Je t’ai sous-estimé.” Alors je pense qu’il a réellement appris quelque chose. »
La créativité comme ligne de vie
À travers une vie marquée à la fois par les épreuves et les réussites, Adam est toujours revenu à la même chose : l’art.
« Beaucoup de gens pensent que l’art est une fuite de la réalité. Pour moi, c’est l’inverse. C’est une manière d’aller plus profondément dans la réalité. »
À travers l’écriture, la musique et les arts visuels, il a exploré des pensées, des émotions et des expériences difficiles à mettre en mots autrement. Cela a donné naissance à plusieurs recueils de poésie, livres et peintures.
« Cela me donne la possibilité d’être honnête avec moi-même. »
La créativité est également devenue une partie de son militantisme. Pendant l’épidémie du sida, Adam voulait montrer les personnes derrière les diagnostics. À l’occasion de la Journée mondiale de lutte contre le sida, il a organisé une grande exposition artistique réunissant artistes, militants et public.
« À cette époque, une grande partie de la discussion autour du VIH portait sur la peur, la maladie et la mort. Je voulais montrer que nous avions aussi des histoires, des expériences, de l’espoir et de la joie de créer. »
L’art a aussi été un outil pour comprendre ce qu’il a vécu et pour créer un dialogue avec les autres. Aujourd’hui, Adam tient le blog osoparavos.com, où il publie des textes en plusieurs langues.
« L’objectif est de donner aux passionnés de langues et aux polyglottes accès à la littérature, aux essais, à la poésie, à la musique et aux connaissances dans différentes langues. Beaucoup de textes parlent d’exclusion, de santé mentale et d’autres défis sociaux qui m’ont préoccupé toute ma vie. C’est ma forme d’activisme aujourd’hui. »
« Tout commence par nos pensées »
Adam a suivi une thérapie plusieurs fois au cours de sa vie. Mais même en vieillissant, il a découvert qu’il existait encore des aspects de son histoire personnelle qu’il n’avait pas complètement compris.
« Il n’est jamais trop tard », dit-il avec un sourire.
« J’ai découvert que beaucoup des problèmes auxquels je continuais à faire face avaient leurs racines dans mon enfance. Grâce à la thérapie, j’ai vu le lien entre mes pensées, mes émotions et mes comportements. »
Il estime que les personnes ont besoin d’une plus grande conscience de leurs propres schémas de pensée.
« Tout commence par nos pensées. Nos pensées influencent ce que nous voyons, ce que nous disons et la manière dont nous agissons. Le grand art consiste à essayer de transformer une façon de penser qui nous fait du mal, à nous-mêmes et aux autres, en quelque chose de plus accueillant et plus bienveillant. »
Il pense que beaucoup des réponses que nous cherchons existent déjà en nous, à condition d’oser regarder en profondeur. En même temps, il souligne que la connaissance de soi ne suffit pas toujours.
« Parfois, il faut physiquement s’éloigner des personnes ou des situations qui nous font du mal, qu’il s’agisse de relations violentes, de milieux destructeurs ou d’anciens schémas qui nous maintiennent prisonniers. C’est peut-être seulement alors que nous pouvons voir, comprendre et changer », dit-il.
« Le changement le plus important arrive lorsque nous prenons conscience de nos schémas, pas seulement de nos actes. »
« Silence = Mort »
Aujourd’hui, Adam vit avec plusieurs problèmes de santé après de graves maladies et de lourdes opérations. Après des caillots sanguins et des traitements importants, il a dû apprendre à vivre avec un corps qui ne fonctionne plus comme avant.
« J’ai été proche de la mort plusieurs fois dans ma vie. Cela change votre perspective. »
Il croit que les êtres humains peuvent trouver une force intérieure, même lorsque la vie est au plus difficile.
« Nous avons tous des choses difficiles dans la vie. La question n’est pas de savoir si nous allons rencontrer des difficultés, mais comment nous allons les affronter. Ne vous accrochez pas à des choses qui ne vous correspondent plus ou qui ne vous font pas du bien — elles ne font que vous rendre malade. »
Il estime que nous devons oser poser des questions, chercher de l’aide et parler de ce qui nous fait souffrir.
« Nous dépensons souvent beaucoup d’énergie à cacher les parties les plus difficiles de notre vie. Mais c’est lorsque nous commençons à en parler que les choses peuvent changer. »
Il évoque un ancien slogan de l’épidémie du sida : Silence = Mort.
« À l’époque, cela concernait le VIH. Pour moi, aujourd’hui, cela concerne tout ce dont nous n’osons pas parler. Le silence ne résout rien. »
Il sourit.
« Une vie sans difficultés ne serait peut-être pas assez stimulante ? Il n’est jamais trop tard pour aller mieux. C’est peut-être la chose la plus importante que j’ai apprise. »
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇫🇷
Mental Helse (Norvège) est une organisation nationale de membres qui œuvre pour une plus grande ouverture, la prévention des problèmes de santé mentale et l’amélioration de la santé mentale.
__________________
Adam (72 anni): «Non è mai troppo tardi per stare meglio» 🇮🇹
Adam Donaldson Powell è un artista, scrittore e uno dei più conosciuti attivisti norvegesi per i diritti delle persone con HIV. Ha lottato per i diritti delle persone omosessuali e per coloro che sono stati emarginati dalla società. Ma la battaglia più importante della sua vita è stata quella che ha intrapreso solo più avanti negli anni.
«Ho passato molti anni a combattere per tutti gli altri. Ci è voluto molto più tempo per imparare a combattere per me stesso», racconta.
Oggi, il 72enne residente a Oslo è membro di Mental Health Norway. Nel corso di una lunga vita ha vissuto violenza, abusi, malattia, stigma ed esclusione sociale. Eppure, ciò di cui vuole parlare è la speranza e l’apertura.
«Il silenzio può farci ammalare. Questo vale oggi tanto quanto valeva durante l’epidemia di AIDS.»
Cresciuto nella violenza
La vita di Adam è iniziata in modo drammatico. È nato a Buffalo, nello Stato di New York, nel 1954. Quando era ancora un neonato, sua nonna portò Adam e sua madre in Ohio mentre suo padre era al lavoro. Adam non rivide mai più suo padre.
La madre si risposò con un uomo che fece carriera nell’aeronautica militare statunitense. La casa era segnata da tensioni e violenza.
«Sono stato picchiato per gran parte della mia infanzia. Quando cresci in quel modo, impari a stare sempre in guardia.»
Descrive sé stesso come un bambino costretto a diventare adulto troppo presto.
«Quando gli adulti intorno a te non ti proteggono, inizi ad assumerti responsabilità molto prima del dovuto. Ho imparato presto a cavarmela da solo.»
A 16 anni lasciò casa e iniziò l’università.
«Ero un critico della società, un attivista contro la guerra del Vietnam, una persona queer e interessata all’arte, alle lingue e alla letteratura. Non mi sono mai sentito completamente integrato.»
Adam trovò presto una motivazione nel combattere contro le ingiustizie.
«Quando hai vissuto tu stesso l’impotenza, diventi determinato affinché gli altri non debbano vivere la stessa esperienza.»
Il “poster boy” di tutta la Norvegia
Quando Adam si trasferì in Norvegia nel 1987, non sapeva che sarebbe presto diventato uno degli attivisti per l’HIV più conosciuti del Paese.
«A quel tempo l’HIV era circondato da paura, ignoranza e forti pregiudizi. Molte persone nascondevano la propria diagnosi per paura di perdere il lavoro, gli amici o la famiglia.»
Adam scelse una strada diversa.
Un momento decisivo arrivò quando partecipò a un servizio televisivo insieme ad altre persone sieropositive. I volti erano coperti e le voci modificate. Nessuno voleva essere riconosciuto.
Durante la trasmissione prese una decisione.
«Pensai: “Sapete una cosa? Io non voglio farlo. Io sono orgoglioso di essere quello che sono.”»
Chiese che gli venisse tolta la maschera e apparve sulla televisione nazionale con il suo nome e il suo volto. Questo cambiò la sua vita.
«Dopo quello, la gente mi riconosceva ovunque. Per strada. Al lavoro. Nei media. Sono diventato il “poster boy” della causa dell’HIV in Norvegia.»
Negli anni successivi rappresentò la Norvegia in conferenze internazionali sull’AIDS, partecipò alla prima grande conferenza dell’UNAIDS organizzata sotto l’egida delle Nazioni Unite a New York e collaborò con autorità sanitarie e politici nella lotta contro lo stigma e la discriminazione.
Lo stigma, anche nella comunità queer
Ma l’attenzione ebbe anche un prezzo elevato.
«Ho vissuto discriminazioni sia sul posto di lavoro sia negli ambienti sociali. Anche nella comunità queer. Le persone potevano sussurrare: “Stai lontano da lui, ha l’HIV.”»
Scuote la testa.
«Una delle cose più dolorose è stata vedere che lo stigma esisteva anche tra persone che sapevano cosa significasse essere stigmatizzati.»
Ha incontrato pregiudizi anche nel sistema sanitario, dove la paura dell’HIV era ancora molto forte. In un’occasione Adam era già pronto per un intervento chirurgico quando il chirurgo scoprì che era sieropositivo.
«La diagnosi era scritta nella cartella clinica, ma era evidente che il chirurgo non l’aveva letta. Si arrabbiò moltissimo e disse che avevo messo in pericolo tutta l’équipe chirurgica. Mi disse di andarmene.»
Adam presentò un reclamo, ma non ebbe mai la sensazione che qualcuno si assumesse la responsabilità. Nello stesso periodo rischiò di perdere il lavoro e fu cacciato dal condominio dove abitava.
«Questo dice molto di quanta paura e ignoranza ci fossero intorno all’HIV.»
«Io perdono sempre»
Anche se l’infanzia era finita, i vecchi schemi non erano scomparsi. Da adulto, Adam si ritrovò più volte in relazioni violente.
«Ho vissuto sia violenza fisica sia psicologica, e più volte ho avuto paura per la mia vita. Ci sono voluti molti anni prima che capissi quanto fosse davvero grave.»
Solo negli ultimi anni ha iniziato a vedere il collegamento tra le esperienze dell’infanzia e le relazioni in cui si è trovato successivamente.
«Quando cresci con la violenza, quella diventa la normalità. Impari a sopportare cose che non dovresti mai dover sopportare. I tuoi confini si spostano gradualmente senza che tu te ne renda conto.»
Nel corso della vita ha anche visto come il dolore psicologico possa colpire le persone in modi diversi. Una delle esperienze più dolorose che ha vissuto è stata quando il suo compagno, che per molto tempo aveva sofferto di problemi psicologici, si è tolto la vita.
«Reagisco ancora con forza agli atteggiamenti che descrivono il suicidio come codardia. Le persone che stanno così male hanno bisogno di sostegno e comprensione, non di giudizio.»
Anche dopo anni di violenza, discriminazione e perdite, Adam cerca di incontrare gli altri con comprensione.
«Molte persone sono venute da me in seguito per chiedermi scusa per cose che avevano detto o fatto. Io perdono sempre.»
Si ferma.
«Ma ciò che significa di più per me è quando qualcuno dice: “Ti avevo sottovalutato.” Allora penso che abbiano davvero imparato qualcosa.»
La creatività come ancora di salvezza
Attraverso una vita segnata sia dalle difficoltà sia dai momenti positivi, Adam è sempre tornato alla stessa cosa: l’arte.
«Molte persone pensano che l’arte sia una fuga dalla realtà. Per me è il contrario. È un modo per entrare più profondamente nella realtà.»
Attraverso la scrittura, la musica e le arti visive, ha esplorato pensieri, emozioni ed esperienze che altrimenti sarebbero difficili da esprimere a parole. Questo ha portato alla creazione di diverse raccolte poetiche, libri e dipinti.
«Mi dà la possibilità di essere sincero con me stesso.»
La creatività è diventata anche parte del suo attivismo. Durante l’epidemia di AIDS, Adam voleva mostrare le persone dietro le diagnosi. In occasione della Giornata mondiale contro l’AIDS organizzò una grande mostra d’arte che riunì artisti, attivisti e pubblico.
«A quel tempo gran parte del discorso sull’HIV riguardava paura, malattia e morte. Io volevo mostrare che avevamo anche storie, esperienze, speranza e gioia creativa.»
L’arte è stata anche uno strumento per comprendere ciò che ha vissuto e creare dialogo con gli altri. Oggi Adam gestisce il blog osoparavos.com, dove pubblica testi in diverse lingue.
«L’obiettivo è dare agli appassionati di lingue e ai poliglotti accesso a letteratura, saggi, poesie, musica e conoscenza in diverse lingue. Molti testi parlano di esclusione sociale, salute mentale e altre sfide della società che mi hanno interessato per tutta la vita. Questa è la mia forma di attivismo oggi.»
«Tutto inizia dai nostri pensieri»
Adam ha seguito un percorso terapeutico diverse volte nella sua vita. Ma anche in età avanzata ha scoperto che c’erano ancora aspetti della sua storia personale che non aveva completamente compreso.
«Non è mai troppo tardi», dice sorridendo.
«Ho scoperto che molti dei problemi con cui continuavo a confrontarmi avevano radici che risalivano fino alla mia infanzia. Attraverso la terapia ho visto il collegamento tra i miei pensieri, le mie emozioni e le mie azioni.»
Crede che le persone abbiano bisogno di maggiore consapevolezza dei propri schemi mentali.
«Tutto inizia dai nostri pensieri. I pensieri influenzano ciò che vediamo, ciò che diciamo e il modo in cui agiamo. La grande arte consiste nel cercare di trasformare un modo di pensare che danneggia noi stessi e gli altri in qualcosa di più accogliente.»
Crede che molte delle risposte che cerchiamo siano già dentro di noi, se abbiamo il coraggio di guardarci dentro. Allo stesso tempo sottolinea che la consapevolezza di sé da sola non è sempre sufficiente.
«A volte bisogna allontanarsi fisicamente da persone o situazioni che ci fanno male, che si tratti di relazioni violente, ambienti distruttivi o vecchi schemi che ci tengono bloccati. Forse è solo allora che riusciamo a vedere, capire e cambiare noi stessi», dice.
«Il cambiamento più importante avviene quando diventiamo consapevoli dei nostri schemi, non solo delle nostre azioni.»
«Silenzio = Morte»
Oggi Adam vive con diverse difficoltà di salute dopo gravi malattie e importanti interventi chirurgici. Dopo coaguli di sangue e cure intensive, ha dovuto imparare a vivere con un corpo che non funziona più come prima.
«Sono stato vicino alla morte diverse volte nella mia vita. Questo cambia la tua prospettiva.»
Crede che le persone possano trovare forza dentro di sé, anche quando la vita è al suo momento più difficile.
«Tutti abbiamo cose difficili nella vita. La domanda non è se incontreremo delle difficoltà, ma come le affronteremo. Non aggrapparti a cose che non ti rappresentano più o che non ti fanno bene: ti fanno solo ammalare.»
Secondo lui dobbiamo avere il coraggio di fare domande, cercare aiuto e parlare di ciò che ci fa soffrire.
«Spesso spendiamo molta energia per nascondere le parti più difficili della nostra vita. Ma è quando iniziamo a parlarne che le cose possono cambiare.»
Ricorda uno storico slogan dell’epidemia di AIDS: Silenzio = Morte.
«All’epoca riguardava l’HIV. Per me oggi riguarda tutto ciò di cui non abbiamo il coraggio di parlare. Il silenzio non risolve nulla.»
Sorride.
«Una vita senza difficoltà forse non sarebbe abbastanza stimolante? Non è mai troppo tardi per stare meglio. Forse è questa la cosa più importante che ho imparato.»
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇮🇹
Mental Helse (Norvegia) è un’organizzazione nazionale di membri che lavora per promuovere una maggiore apertura, prevenire le difficoltà legate alla salute mentale e migliorare la salute mentale.
__________________
Adam (72): “Nunca é tarde demais para ficar melhor” 🇧🇷
Adam Donaldson Powell é artista, escritor e um dos ativistas de HIV mais conhecidos da Noruega. Ele lutou pelos direitos das pessoas homossexuais e por pessoas que foram marginalizadas pela sociedade. Mas a batalha mais importante de sua vida foi uma que ele só enfrentou mais tarde.
“Passei muitos anos lutando por todos os outros. Demorou muito mais para aprender a lutar por mim mesmo”, diz ele.
Hoje, o morador de Oslo, de 72 anos, é membro da Mental Health Norway. Ao longo de uma longa vida, ele vivenciou violência, abusos, doenças, estigma e exclusão social. Ainda assim, o que ele quer falar é sobre esperança e abertura.
“O silêncio pode nos deixar doentes. Isso é tão verdadeiro hoje quanto era durante a epidemia de AIDS.”
Cresceu em meio à violência
A vida de Adam começou de forma dramática. Ele nasceu em Buffalo, no estado de Nova York, em 1954. Quando ainda era bebê, sua avó levou Adam e sua mãe para Ohio enquanto seu pai estava trabalhando. Adam nunca mais viu o pai.
Sua mãe se casou novamente com um homem que construiu carreira na Força Aérea dos Estados Unidos. A casa era marcada por conflitos e violência.
“Fui espancado durante grande parte da minha infância. Quando você cresce dessa maneira, aprende a estar sempre em alerta.”
Ele se descreve como uma criança que precisou se tornar adulta cedo demais.
“Quando os adultos ao seu redor não protegem você, você começa a assumir responsabilidades muito antes da hora. Aprendi cedo a cuidar de mim mesmo.”
Aos 16 anos, saiu de casa e começou a universidade.
“Eu era crítico da sociedade, ativista contra a Guerra do Vietnã, uma pessoa queer e interessado em arte, idiomas e literatura. Eu nunca me encaixei completamente.”
Adam encontrou cedo uma motivação para lutar contra a injustiça.
“Quando você mesmo já experimentou a sensação de impotência, passa a querer que outras pessoas não tenham que passar pela mesma coisa.”
O “garoto-propaganda” de toda a Noruega
Quando Adam se mudou para a Noruega em 1987, não sabia que logo se tornaria um dos ativistas de HIV mais conhecidos do país.
“Naquela época, o HIV era cercado por medo, ignorância e fortes preconceitos. Muitas pessoas escondiam seu diagnóstico por medo de perder o emprego, amigos ou família.”
Adam escolheu um caminho diferente.
Um momento decisivo aconteceu quando participou de uma reportagem de televisão junto com outras pessoas vivendo com HIV. Os rostos estavam cobertos e as vozes distorcidas. Ninguém queria ser reconhecido.
Durante a transmissão, ele tomou uma decisão.
“Eu pensei: ‘Quer saber? Eu não vou fazer isso. Eu assumo quem eu sou.’”
Ele pediu para removerem a máscara e apareceu na televisão nacional com seu nome completo e seu rosto. Isso mudaria sua vida.
“Depois disso, as pessoas me reconheciam em todos os lugares. Na rua. No trabalho. Na mídia. Eu me tornei um ‘garoto-propaganda’ da causa do HIV na Noruega.”
Nos anos seguintes, representou a Noruega em conferências internacionais sobre AIDS, participou da primeira grande conferência da UNAIDS organizada sob a coordenação da ONU em Nova York e colaborou com autoridades de saúde e políticos no combate ao estigma e à discriminação.
Estigma, até mesmo na comunidade queer
Mas a atenção também teve um preço alto.
“Eu sofri discriminação tanto no ambiente de trabalho quanto nos círculos sociais. Até mesmo na comunidade queer. As pessoas podiam sussurrar: ‘Fique longe dele, ele tem HIV.’”
Ele balança a cabeça.
“Uma das coisas mais dolorosas foi que também existia estigma entre pessoas que sabiam o que era ser estigmatizado.”
Ele também encontrou preconceito no sistema de saúde, onde o medo do HIV ainda era muito grande. Em uma ocasião, Adam estava pronto para uma cirurgia quando o cirurgião descobriu que ele era HIV positivo.
“O diagnóstico estava no prontuário, mas era evidente que o cirurgião não tinha lido. Ele ficou furioso e disse que eu havia colocado toda a equipe cirúrgica em risco. Pediu que eu fosse embora.”
Adam entrou com uma reclamação, mas nunca sentiu que alguém assumiu a responsabilidade. No mesmo período, tentaram demiti-lo e expulsá-lo do prédio onde morava.
“Isso mostra o quanto havia medo e ignorância em torno do HIV.”
“Eu sempre perdoo”
Embora a infância tivesse acabado, os padrões não tinham acabado. Já adulto, Adam se envolveu várias vezes em relacionamentos violentos.
“Eu vivi violência física e psicológica, e várias vezes temi pela minha própria vida. Demorou muitos anos até eu entender o quanto aquilo era realmente grave.”
Somente mais tarde na vida começou a perceber a ligação entre as experiências da infância e os relacionamentos nos quais acabou entrando.
“Quando você cresce com violência, isso se torna o normal. Você aprende a tolerar coisas que nunca deveria ter precisado tolerar. Seus limites vão mudando aos poucos sem que você perceba.”
Ao longo da vida, ele também viu como a dor psicológica pode afetar as pessoas de diferentes maneiras. Uma das coisas mais dolorosas que viveu foi quando seu parceiro, que por muito tempo havia sofrido com problemas de saúde mental, tirou a própria vida.
“Eu ainda reajo fortemente a atitudes que descrevem o suicídio como covardia. Pessoas que sofrem dessa forma precisam de apoio e compreensão, não de julgamento.”
Mesmo depois de muitos anos de violência, discriminação e perdas, Adam tenta encontrar as pessoas com compreensão.
“Muitas pessoas vieram falar comigo depois e pedir desculpas por coisas que disseram ou fizeram. Eu sempre perdoo.”
Ele faz uma pausa.
“Mas o que mais significa para mim é quando alguém diz: ‘Eu subestimei você.’ Então penso que essa pessoa realmente aprendeu algo.”
A criatividade como uma linha de vida
Ao longo de uma vida marcada tanto por dificuldades quanto por conquistas, Adam sempre voltou à mesma coisa: a arte.
“Muitas pessoas pensam que a arte é uma fuga da realidade. Para mim, é o contrário. É uma forma de mergulhar mais profundamente nela.”
Por meio da escrita, da música e das artes visuais, ele explorou pensamentos, sentimentos e experiências que seriam difíceis de colocar em palavras. Isso resultou em vários livros, coletâneas de poesia e pinturas.
“Isso me dá a possibilidade de ser honesto comigo mesmo.”
A criatividade também se tornou parte de seu ativismo. Durante a epidemia de AIDS, Adam queria mostrar as pessoas por trás dos diagnósticos. Em uma ocasião do Dia Mundial da AIDS, organizou uma grande exposição de arte que reuniu artistas, ativistas e o público.
“Naquela época, grande parte da conversa sobre HIV era sobre medo, doença e morte. Eu queria mostrar que também tínhamos histórias, experiências, esperança e alegria de criar.”
A arte também foi uma ferramenta para compreender o que viveu e criar diálogo com outras pessoas. Hoje, Adam mantém o blog osoparavos.com, onde publica textos em vários idiomas.
“O objetivo é oferecer a pessoas interessadas em idiomas e poliglotas acesso à literatura, ensaios, poemas, música e conhecimento em diferentes línguas. Muitos textos falam sobre exclusão social, saúde mental e outros desafios da sociedade pelos quais me interessei durante toda a vida. Essa é minha forma de ativismo hoje.”
“Tudo começa com nossos pensamentos”
Adam fez terapia várias vezes ao longo da vida. Mas mesmo na velhice descobriu que ainda havia partes de sua própria história que ele não compreendia completamente.
“Nunca é tarde demais”, diz ele sorrindo.
“Descobri que muitos dos problemas com os quais eu ainda lutava tinham raízes que voltavam até a infância. Por meio da terapia, percebi a ligação entre meus pensamentos, sentimentos e ações.”
Ele acredita que as pessoas precisam ter mais consciência sobre seus próprios padrões de pensamento.
“Tudo começa com nossos pensamentos. Os pensamentos influenciam o que vemos, o que dizemos e como agimos. A grande arte é tentar transformar uma forma de pensar que prejudica a nós mesmos e aos outros em algo mais acolhedor.”
Ele acredita que muitas das respostas que procuramos já estão dentro de nós, desde que tenhamos coragem de olhar para dentro. Ao mesmo tempo, ressalta que a autoconsciência sozinha nem sempre é suficiente.
“Às vezes precisamos nos afastar fisicamente de pessoas ou situações que nos prejudicam, seja em relacionamentos violentos, ambientes destrutivos ou padrões antigos que nos mantêm presos. Talvez seja só então que conseguimos enxergar, compreender e mudar”, diz ele.
“A mudança mais importante acontece quando nos tornamos conscientes dos nossos padrões, não apenas das nossas ações.”
“Silêncio = Morte”
Hoje, Adam vive com vários desafios de saúde após doenças graves e grandes cirurgias. Depois de coágulos sanguíneos e tratamentos intensivos, precisou aprender a viver com um corpo que já não funciona como antes.
“Estive perto da morte várias vezes na vida. Isso muda a sua perspectiva.”
Ele acredita que as pessoas podem encontrar força dentro de si mesmas, mesmo quando a vida está em seu momento mais difícil.
“Todos nós temos coisas difíceis na vida. A questão não é se vamos enfrentar dificuldades, mas como vamos enfrentá-las. Não se apegue a coisas que já não representam quem você é ou que não fazem bem a você — elas apenas deixam você doente.”
Ele acredita que precisamos ter coragem para fazer perguntas, buscar ajuda e falar sobre aquilo que dói.
“Muitas vezes gastamos muita energia escondendo as partes mais difíceis das nossas vidas. Mas é quando começamos a falar sobre elas que as coisas podem mudar.”
Ele lembra um antigo slogan da epidemia de AIDS: Silêncio = Morte.
“Naquela época, era sobre HIV. Para mim, hoje, é sobre tudo aquilo que não temos coragem de falar. O silêncio não resolve nada.”
Ele sorri.
“Uma vida sem dificuldades talvez não fosse desafiadora o suficiente? Nunca é tarde demais para ficar melhor. Talvez essa seja a coisa mais importante que aprendi.”
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇧🇷
Mental Helse (Noruega) é uma organização nacional de membros que trabalha para promover maior abertura, prevenir desafios relacionados à saúde mental e melhorar a saúde mental.
__________________
Adam (72): “Nunca es demasiado tarde para sentirse mejor” 🇪🇸
Adam Donaldson Powell es artista, escritor y uno de los activistas del VIH más visibles de Noruega. Ha luchado por los derechos de las personas homosexuales y por quienes han sido marginados por la sociedad. Pero la lucha más importante de su vida fue una que emprendió mucho más tarde.
“Pasé muchos años luchando por todos los demás. Me llevó mucho más tiempo aprender a luchar por mí mismo”, dice.
Hoy, el residente de Oslo de 72 años es miembro de Mental Health Norway. A lo largo de una larga vida ha experimentado violencia, abusos, enfermedad, estigma y exclusión social. Sin embargo, de lo que quiere hablar es de la esperanza y de la apertura.
“Guardar silencio puede enfermarnos. Eso es tan cierto hoy como lo fue durante la epidemia del sida.”
Creció en medio de la violencia
La vida de Adam comenzó de manera dramática. Nació en Buffalo, Nueva York, en 1954. Cuando era un bebé, su abuela llevó a Adam y a su madre a Ohio mientras su padre estaba trabajando. Adam nunca volvió a ver a su padre.
Su madre se casó de nuevo con un hombre que hizo carrera en la Fuerza Aérea de Estados Unidos. El hogar estaba marcado por la tensión y la violencia.
“Me golpearon durante gran parte de mi infancia. Cuando creces de esa manera, aprendes a estar siempre alerta.”
Se describe a sí mismo como un niño que tuvo que hacerse adulto demasiado pronto.
“Cuando los adultos que te rodean no te protegen, empiezas a asumir responsabilidades mucho antes de lo que deberías. Aprendí muy pronto a valerme por mí mismo.”
A los 16 años se fue de casa y comenzó la universidad.
“Era crítico de la sociedad, activista contra la guerra de Vietnam, una persona queer y me interesaban el arte, los idiomas y la literatura. Nunca encajé del todo.”
Adam encontró pronto una motivación en la lucha contra la injusticia.
“Cuando tú mismo has vivido la impotencia, te preocupas por que otras personas no tengan que pasar por lo mismo.”
El “chico de portada” de toda Noruega
Cuando Adam se mudó a Noruega en 1987, no sabía que pronto se convertiría en uno de los activistas del VIH más conocidos del país.
“En aquella época, el VIH estaba rodeado de miedo, ignorancia y fuertes prejuicios. Muchas personas ocultaban su diagnóstico por miedo a perder el trabajo, los amigos o la familia.”
Adam eligió otro camino.
Un momento decisivo llegó cuando participó en un reportaje de televisión junto con otras personas con VIH. Sus rostros estaban cubiertos y sus voces estaban distorsionadas. Nadie quería ser reconocido.
Durante la emisión tomó una decisión.
“Pensé: ‘¿Saben qué? No quiero hacer esto. Yo defiendo quién soy.’”
Pidió que le quitaran la máscara y apareció en la televisión nacional con su nombre completo y su rostro descubierto. Eso cambiaría su vida.
“Después de eso, la gente me reconocía en todas partes. En la calle. En el trabajo. En los medios. Me convertí en el ‘chico de portada’ de la causa del VIH en Noruega.”
En los años siguientes representó a Noruega en conferencias internacionales sobre el sida, participó en la primera gran conferencia de ONUSIDA organizada bajo el auspicio de las Naciones Unidas en Nueva York y colaboró con autoridades sanitarias y políticos en la lucha contra el estigma y la discriminación.
El estigma, incluso dentro de la comunidad queer
Pero la atención también tuvo un alto precio.
“Viví discriminación tanto en el trabajo como en los ambientes sociales. Incluso dentro de la comunidad queer. La gente podía susurrar: ‘Aléjate de él, tiene VIH.’”
Niega con la cabeza.
“Una de las cosas más dolorosas fue que también existiera estigma entre personas que sabían lo que era ser estigmatizado.”
También encontró prejuicios en el sistema sanitario, donde el miedo al VIH seguía siendo muy fuerte. En una ocasión, Adam estaba preparado para una operación cuando el cirujano descubrió que era VIH positivo.
“El diagnóstico estaba en mi historial médico, pero era evidente que el cirujano no lo había leído. Se enfadó muchísimo y dijo que yo había puesto en peligro a todo el equipo quirúrgico. Me pidió que me fuera.”
Adam presentó una queja, pero nunca sintió que alguien asumiera la responsabilidad. Durante el mismo período intentaron despedirlo y echarlo del edificio donde vivía.
“Eso dice mucho de cuánto miedo e ignorancia había alrededor del VIH.”
“Siempre perdono”
Aunque su infancia había terminado, los patrones no habían desaparecido. De adulto, Adam terminó varias veces en relaciones violentas.
“Viví violencia física y psicológica, y varias veces temí por mi propia vida. Pasaron muchos años antes de que entendiera lo grave que realmente era.”
Solo en años posteriores comenzó a ver la conexión entre sus experiencias de la infancia y las relaciones en las que terminó después.
“Cuando creces con violencia, eso se convierte en lo normal. Aprendes a soportar cosas que nunca deberías haber tenido que soportar. Tus límites se van desplazando poco a poco sin que realmente te des cuenta.”
A lo largo de su vida también ha visto cómo el dolor psicológico puede afectar a las personas de diferentes maneras. Una de las experiencias más dolorosas que vivió fue cuando su pareja, que durante mucho tiempo había sufrido problemas de salud mental, se suicidó.
“Todavía reacciono con mucha fuerza ante las actitudes que describen el suicidio como cobardía. Las personas que sufren de esa manera necesitan apoyo y comprensión, no condena.”
Incluso después de muchos años de violencia, discriminación y pérdidas, Adam intenta tratar a las personas con comprensión.
“Muchas personas se han acercado a mí después para pedirme perdón por cosas que dijeron o hicieron. Yo siempre perdono.”
Hace una pausa.
“Pero lo que más significa para mí es cuando alguien dice: ‘Te subestimé.’ Entonces pienso que realmente han aprendido algo.”
La creatividad como salvavidas
A través de una vida marcada tanto por las dificultades como por los momentos buenos, Adam siempre ha vuelto a lo mismo: el arte.
“Muchas personas piensan que el arte es una escapatoria de la realidad. Para mí es lo contrario. Es una forma de entrar más profundamente en ella.”
A través de la escritura, la música y las artes visuales, ha explorado pensamientos, emociones y experiencias que de otro modo serían difíciles de expresar con palabras. Esto se ha convertido en varios libros, colecciones de poesía y pinturas.
“Me da la posibilidad de ser honesto conmigo mismo.”
La creatividad también se convirtió en parte de su activismo. Durante la epidemia del sida, Adam quería mostrar a las personas detrás de los diagnósticos. Con motivo del Día Mundial del Sida organizó una gran exposición de arte que reunió a artistas, activistas y público.
“En aquella época, gran parte de la conversación sobre el VIH se centraba en el miedo, la enfermedad y la muerte. Yo quería mostrar que también teníamos historias, experiencias, esperanza y alegría de crear.”
El arte también ha sido una herramienta para comprender lo que ha vivido y crear diálogo con otras personas. Hoy Adam dirige el blog osoparavos.com, donde publica textos en varios idiomas.
“El objetivo es dar a las personas interesadas en idiomas y a los políglotas acceso a literatura, ensayos, poesía, música y conocimiento en diferentes lenguas. Muchos de los textos hablan de exclusión social, salud mental y otros desafíos sociales que me han preocupado durante toda mi vida. Esta es mi forma de activismo hoy.”
“Todo empieza con nuestros pensamientos”
Adam ha hecho terapia varias veces a lo largo de su vida. Pero incluso en una edad avanzada descubrió que todavía había aspectos de su propia historia que no había comprendido completamente.
“Nunca es demasiado tarde”, dice con una sonrisa.
“Descubrí que muchos de los problemas con los que todavía luchaba tenían raíces que llegaban hasta mi infancia. A través de la terapia vi la conexión entre mis pensamientos, mis emociones y mis acciones.”
Cree que las personas necesitan más conciencia sobre sus propios patrones de pensamiento.
“Todo empieza con nuestros pensamientos. Los pensamientos influyen en lo que vemos, lo que decimos y cómo actuamos. El gran arte consiste en intentar transformar una forma de pensar que nos perjudica a nosotros mismos y a los demás en algo más aceptador.”
Cree que muchas de las respuestas que buscamos ya están dentro de nosotros, siempre que tengamos el valor de mirar hacia dentro. Al mismo tiempo, destaca que la autoconciencia por sí sola no siempre es suficiente.
“A veces hay que alejarse físicamente de personas o situaciones que nos hacen daño, ya sea por relaciones violentas, ambientes destructivos o viejos patrones que nos mantienen atrapados. Quizás solo entonces podamos ver, comprender y cambiar”, dice.
“El cambio más importante ocurre cuando nos hacemos conscientes de nuestros patrones, no solo de nuestras acciones.”
“Silencio = Muerte”
Hoy, Adam vive con varios problemas de salud después de enfermedades graves y grandes operaciones. Tras sufrir coágulos sanguíneos y recibir tratamientos intensivos, ha tenido que aprender a vivir con un cuerpo que ya no funciona como antes.
“He estado cerca de la muerte varias veces en mi vida. Eso cambia tu perspectiva.”
Cree que las personas pueden encontrar fuerza dentro de sí mismas, incluso cuando la vida está en su momento más difícil.
“Todos tenemos cosas difíciles en la vida. La pregunta no es si vamos a enfrentar dificultades, sino cómo las enfrentaremos. No te aferres a cosas que ya no son parte de ti o que no te benefician; solo te hacen enfermar.”
Cree que debemos atrevernos a hacer preguntas, buscar ayuda y hablar de aquello que nos duele.
“A menudo gastamos mucha energía ocultando las partes más difíciles de nuestras vidas. Pero es cuando empezamos a hablar de ellas que las cosas pueden cambiar.”
Recuerda un antiguo lema de la epidemia del sida: Silencio = Muerte.
“En aquel momento se refería al VIH. Para mí, hoy se refiere a todo aquello de lo que no nos atrevemos a hablar. El silencio no resuelve nada.”
Sonríe.
“¿Quizás una vida sin dificultades no sería lo suficientemente desafiante? Nunca es demasiado tarde para sentirse mejor. Esa es quizás la cosa más importante que he aprendido.”
— Mental Helse, Emilie Gjengedal Vatnøy
🇪🇸
Mental Helse (Noruega) es una organización nacional de miembros que trabaja para fomentar una mayor apertura, prevenir los problemas de salud mental y mejorar la salud mental.
__________________

Leave a Reply