Buret er vakkert; løgna er stygg
Dei lærte oss å pusse buret
til sprinklane spegla himmelen.
Å bleikje tennene.
Å flate ut magen.
Å svi bort kvar einaste rynke
før ho kunne bli til ei setning.
Å frykte mjukskap
som om sjølve ømleiken var ein smittsam sjukdom.
Og vi lydde.
Vi stilte oss opp under katedrallys
i tempel bygde av speglar og lysstoffrøyrnåde,
og baud kroppane våre fram
for dei algoritmiske prestane:
skalpell, serum, svolt,
proteinpulver rørt inn i desperasjon,
smil finerlagde kvite som gravsteinar.
Kvar reklameplakat vart til skrift.
Kvar magasinframside eit bodord.
Du skal ikkje eldast.
Du skal ikkje sige saman.
Du skal ikkje kvile.
Du skal halde fram med å vere salsbar.
Så lærte vi å skjere oss sjølve til
i omsetjelege silhuettar.
Kvinnene barberte svolt inn i hoftene sine
til ribbeina likna fuglebur.
Mennene slukte jern og raseri
til hjarta deira slo som innestengd maskineri.
Barn stirde inn i glødande skjermar
allereie medan dei bad om orsaking for andleta sine.
Og dei rike selde udøyelegdom
som parfyme.
Dei flaut over hava
på yachtar større enn landsbyar,
drakk isbrevatn frå krystallmunnar,
poserte ved endelause basseng
med trofékoner lakkerte i diamant,
trofémenn bronserte som monument,
alle med det same balsamerte smilet
til menneske som er livredde for å slutte å opptre.
Sjølv paradis vart arbeid.
Feriar var ikkje lenger reiser
men prov.
Bevis på verdi.
Bevis på at ein eksisterte på rett måte.
Solnedgangen vart ikkje sett på
men lasta opp.
Måltidet vart ikkje smakt på
men dokumentert.
Kysset vart ikkje kjent
men vist fram
som ei selskapsfusjon mellom attraktive hovudskallar.
Og under alt dette: utmatting.
Ein sivilisasjon i søvngjengeri på tredemøller,
springande ingen stad,
brennande kaloriar for gudar som ikkje elskar oss.
Hamsterhjula våre lyste i neon.
Bura våre kom med Wi-Fi.
Vi kalla det fridom
fordi døra var måla i gull.
Samtidig spreidde einsemda seg
gjennom folket
som svartmugg bak tapet.
Menneske lærte å kuratere seg sjølve
men gløymde korleis dei skulle kjenne seg sjølve.
Gløymde korleis ein sit i stille
utan å gripe etter ein skjerm
som etter eit narkotikum.
Vi vart arkivarar over vår eiga framføring.
Kvar feil forstørra.
Kvar framand ein konkurrent.
Kvar ven løynleg målt
etter skjønnheit, status, følgjarar, ungdom.
Og skamma vart valuta.
Vi sløste henne bort.
Vi hånte dei gamle
fordi vi frykta å bli synlege for døden.
Vi hånte dei tjukke
fordi vi dyrka forsaking.
Vi hånte dei fattige
fordi vi forveksla rikdom med dyd.
Vi hånte dei einsame
medan vi bygde heile økonomiar
utforma for å isolere.
Sjølv helse vart forfengjelegdom i laboratoriefrakk.
Folk talde steg
men ikkje velsigningar.
Målte makronæringsstoff
medan ekteskap rotna i stille.
Optimaliserte søvnsyklusar
men vakna kvar morgon
med sjeler som forlatne kjøpesenter.
Sjølvhjelpsprofetane kom i privatfly
for å lære bort tomleik som opplysing.
«Manifestér overflod.»
«Arbeid hardare.»
«Bli den beste versjonen av deg sjølv.»
Som om sjølvet var eit produkt som venta på lansering.
Som om menneske vart fødde mangelfulle
og måtte gjere seg fortente til å eksistere
gjennom endelaus forbetring.
Så injiserte vi ungdom i andleta våre
medan historia kollapsa rundt oss.
Filtrerte huda glatt
medan skogane brann.
Kjøpte motiverande vassflasker
medan åndene våre døydde av tørste.
Og framleis kravde maskina meir.
Meir skjønnheit.
Meir slit.
Meir optimalisering.
Meir misunning forkledd som ambisjon.
For ei befolkning som hatar seg sjølv
er lett å selje til.
Dei usikre er lydige forbrukarar.
Dei einsame er lønsame.
Dei utslitne gjer ikkje opprør.
Så motorane braut vidare fram.
Fabrikkar for begjær.
Samlebandslinjer av utilstrekkelegdom.
Endelause korridorar av scrolling
der millionar vandra,
svoltne etter meining
medan dei fråtsa i ytre fasadar.
Og ein stad under støyen,
under dei kosmetiske smila
og kuraterte feriane
og kjemisk bevarte ungdommen,
heldt kroppen fram med å tale sanning.
I panikkanfall.
I søvnløyse.
I tvangseting.
I kjenslelausheit.
I avhengnad.
I stille hat mot spegelen.
Sjela trivst ikkje
når ho blir behandla som merkevaremateriale.
Ho visnar.
Likevel,
sjølv no,
overlever noko sta i oss.
Ein primitiv verk
etter glede som ikkje kan kjøpast.
Etter latter med skeive tenner.
Etter magar som ikkje blir gøymde bort.
Etter andlet som får eldast som ærlege landskap.
Etter kjærleik urørt av transaksjonar.
Etter vennskap som ikkje krev tilskodarar.
Etter morgonar som ikkje tilhøyrer noko konsern.
Etter kroppar behandla ikkje som reklamar
men som heimar.
Kanskje ein dag
vil vi stige av tredemølla saman.
Kanskje vil vi endeleg høyre
det fryktelege stille
etter at maskineriet stansar.
Og kanskje vil vi i det stille
oppdage
at vi aldri var meinte å bli perfekte.
Berre levande.
— Adam Donaldson Powell
Leave a Reply